6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), Türkiye’de medeni yargılama usulünü düzenleyen temel kanundur ve 1 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun amacı, hukuk mahkemelerinde görülen davaların adil, hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır. Bu kapsamda, kira uyuşmazlıklarını çözmekle görevli mahkemeler de bu kanunla belirlenmiştir.
Kira ilişkilerinden kaynaklanan davaların hangi mahkemede görüleceği, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 4. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre:
“Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar, tarafların tacir olup olmadığı dikkate alınmadan Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi içerisinde olduğu düzenlenmiştir.”
Görüleceği üzere, ilamsız icra yoluyla tahliye davaları dışındaki kira uyuşmazlıklarının tamamı için Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Burada dava açacak tarafların tacir veyahut şirket olmasının bir önemi yoktur. Davanın kira uyuşmazlığından kaynaklı olması yeterlidir. İlamsız icra yoluyla tahliye davaları ise İcra Hukuk Mahkemesinin görev alanına girmektedir.
Açılacak olan davanın hangi yer Sulh Hukuk Mahkemesinde açılacağı ise, yetkiye ilişkindir ve bu konu Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre:
“Kira ilişkisinden doğan davalarda yetkili mahkeme, kira sözleşmesinin ifa edileceği yer mahkemesidir. Bu duruma göre, sözleşmenin feshi, fesihle birlikte kira alacağı, kira tespiti, uyarlama gibi istemleri içeren davalarda kiralananın bulunduğu yer mahkemesi yetkili sayılır.”
Özet:
Sonuç olarak, ilamsız icra yoluyla tahliye davaları dışındaki kira ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar Sulh Hukuk Mahkemelerinde çözülmektedir. Ancak, ilamsız icra yoluyla tahliye davaları İcra Hukuk Mahkemesi’nde görülür. Davaların hangi yer mahkemesinde açılacağı ise kira sözleşmesinin ifa edileceği yere göre belirlenir. Buna göre, sözleşmenin feshi, fesihle birlikte kira alacağı, kira tespiti, uyarlama gibi istemleri içeren davalarda kiralananın bulunduğu yer mahkemesi yetkili sayılır.